NOSTALJİ GEMLİK: 1940 – 1950 – 1960’LAR ARASINDA BİR ŞEHRİN HAFIZASI
Gemlik…
Kökleri binlerce yıl öncesine uzanan, her dönemde farklı hikâyelere ev sahipliği yapmış bir liman kenti.
Ancak 1940, 1950 ve 1960’lı yıllar… İşte bu dönemler, Gemlik’in hem geçmişini hem de modernleşme sürecini aynı karede buluşturduğu yıllardı.
Şehrin girişinde yer alan “Nüfus: 15.700” tabelası, o günlerin Gemlik’ini anlatan en sade ama en güçlü detaylardan biri. Bugünün kalabalığıyla kıyaslandığında küçük bir kasaba gibi görünen bu şehir, aslında içinde büyük bir yaşam barındırıyordu.
Kış aylarında karla kaplanan İskele Meydanı, Gemlik’in alışılmış deniz manzarasının bambaşka bir yüzünü gösteriyordu. Soğuk havaya rağmen hayat durmaz; insanlar meydanda yürümeye, sohbet etmeye devam ederdi.
O yıllarda Gemlik’in sosyal hayatının önemli noktalarından biri olan Boksör Restoran ve çevresindeki Rum evleri, şehrin çok kültürlü geçmişinin izlerini taşıyordu. Zaten Gemlik, uzun yıllar farklı milletlerin birlikte yaşadığı bir yer olmuştu.
Umurbey Otel’den bakıldığında görülen Çarşı Meydanı, akan trafik, yürüyen insanlar ve canlı esnaf yapısıyla şehrin kalbinin attığı yerdi. Araçların az ama insanların çok olduğu bu dönem, sokak kültürünün en yoğun yaşandığı yıllardı.
Gemlik’in hafızasında önemli bir yer tutan Atasoy Ekmek Fırını ve Kumla Yolu üzerindeki esnaflar, günlük yaşamın vazgeçilmez parçalarıydı. Sabah ekmek kokusu, gün boyu süren alışveriş telaşı ve esnaf sohbetleri… Hepsi bu şehrin ruhunu oluşturuyordu.
Şehrin önemli yapılarından Eski Adliye Sarayı ile Çarşı Deresi’nin yan yana oluşu, Gemlik’in hem idari hem de doğal yapısının nasıl iç içe geçtiğini gösteriyordu. Aynı şekilde Gemlik Lisesi Caddesi ve Emetullah Hatun Camii, eğitimle inancın yan yana yürüdüğü bir dönemin simgesiydi.
Bir yanda Eski Gemlik Terme Otel, diğer yanda henüz düzenlenmemiş, doğal haliyle duran yeni sahil… Bugünkü kordonun olmadığı bu dönemlerde deniz, şehrin içine daha çok girer, hayatla daha fazla iç içe yaşanırdı.
Ve gençlik…
Eski manastır çevresinde denize giren Gemlik gençleri, o yılların en saf, en doğal görüntülerinden birini oluşturuyordu. Ne tesis vardı ne düzenleme… Sadece deniz, arkadaşlık ve özgürlük.
Bu görüntüler arasında en hüzünlü anlardan biri ise Eski Gemlik Belediye Başkanı Dr. Ziya Kaya’nın cenaze töreni. Şehrin hafızasında yer etmiş bir ismin ardından toplanan kalabalık, Gemlik halkının birlik ve vefa duygusunu gözler önüne seriyordu.
Tüm bu kareler bize şunu anlatıyor:
Gemlik sadece geçmişten bugüne büyüyen bir şehir değil…
Her sokağında ayrı bir hatıra, her döneminde ayrı bir hikâye taşıyan yaşayan bir tarih.
