Oğuzhan Obuz’un kaleminden…
En başta şunu açıkça ifade etmek isterim:
Mustafa Bozbey hakkında yürütülen soruşturma sürecinde, tutuklanma iddiaları ya da suçlamalara ilişkin bugüne kadar tek bir haber dahi yapmadım.
Çünkü bazı durumlarda susmak, bilgi kirliliğine katkı sunmaktan daha değerlidir.
Bu yazı ise bir yargı sürecini yorumlamak için değil; o sürecin nasıl algılandığını, nasıl sunulduğunu ve nasıl tartışıldığını sorgulamak içindir.
Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey hakkında yürütülen soruşturma üzerinden konuşurken en başta bir çizgiyi net çekmek gerekiyor:
Yargının işine karışmak başka şeydir, hukukun işleyişine dair yöntem ve algıyı sorgulamak başka şey.
Birincisi bize düşmez.
Ama ikincisi, bu ülkede sorumluluk taşıyan herkesin meselesidir.Çünkü daha işin en başında ortaya çıkan tablo, yalnızca bir adli süreci değil; medyanın tavrını, siyasetin refleksini ve toplumun adalet duygusunu da tartışmaya açıyor.
Önce medyadan başlayalım.
Gazetecilik; tarafgirlik yapmak, operasyonu alkışlamak ya da daha dosya açılmadan hüküm dağıtmak değildir. Gazeteci mahkeme salonunun yerine geçmez. Savcı gibi suçlama yapmaz, hâkim gibi hüküm vermez. Görevi; kamuoyunu doğrulanmış bilgilerle bilgilendirmek, gücü denetlemek ve toplum adına sorular sormaktır.
Ne yazık ki bizde kimi zaman haber dili yerini tribün diline bırakıyor.
Henüz soruşturmanın ilk saatlerinde isimlerin yanına “rüşvet alan”, “rüşvet veren” gibi ifadeler iliştirmek habercilik değil, peşin hükümdür. Oysa hukukun en temel ilkesi nettir: Bir kişinin suçu, mahkeme kararıyla kesinleşene kadar o kişi suçlu ilan edilemez. Bu kadar açık bir prensibi bir kenara bırakmak sadece kişilere değil, doğrudan adalet duygusuna zarar verir.
Bir başka sorun da yöntemde ortaya çıkıyor.
Eğer bir kişi çağrıldığında gidip ifade verecekse, sabahın erken saatlerinde yapılan gözaltı işlemlerinin kamu vicdanında nasıl karşılık bulacağı da düşünülmelidir. Elbette her dosyanın kendi hukuki gerekçesi vardır.
Ancak özellikle kamuoyunun tanıdığı isimlerde uygulanan her yöntem aynı zamanda güçlü bir mesaj taşır.
Bu yüzden yalnızca hukuka uygunluk değil, ölçülülük de önemlidir.
Çünkü bazen hukuki süreçten çok, o sürecin nasıl servis edildiği konuşulur.
Asıl problem de burada başlıyor.
Soruşturma sürerken bir yandan “başkanlığı düşecek”, öte yandan “yerine şu isimler gelir” şeklinde kulisler dolaşıyorsa, insanlar yalnızca dosyayı değil niyeti de sorgular.
Ve çok tehlikeli bir kanaat oluşur:
“Demek ki sonuç baştan belli.”
Oysa adalet, sonucu önceden fısıldanan bir mekanizma değil; delille, savunmayla ve tarafsızlıkla yürüyen bir sistemdir. Aksi halde mahkeme kararından önce algı kararı verilir. Bu da devletin itibarını güçlendirmez, zedeler.
Meselenin bir de siyasi boyutu var.
Bursa seçmeni 2024 yerel seçimlerinde sandıkta çok net bir mesaj verdi.
Büyükşehir’de farklı, mecliste farklı tercih yaptı. Yani seçmen sadece kazananı belirlemedi; aynı zamanda bir denge kurdu. Bu denge basit bir tercih değil, bilinçli bir uyarıdır: “Değişim istiyorum ama denetim de elimde kalsın.”
Asıl soru şu:
Siyaset bu mesajı gerçekten okuyabildi mi?
Yoksa sandıktan çıkan iradeyi sadece kazanan-kaybeden listesine indirgediği için toplumun ne söylediğini yine ıskaladı mı?
Bugün yaşananların gölgesinde yeniden dönüp o sandığa bakmak gerekiyor.
Çünkü seçmen bazen yüksek sesle değil, ince ayarla konuşur. Ve o ince ayarı okuyamayan siyaset, günü kurtarsa bile yarını kuramaz.
Adaletin siyasallaştığına dair kuşku da, siyasetin sandık mesajını anlayamadığına dair kanaat de aynı yerde büyür: Güven kaybında.
Toplumun ihtiyacı olan şey tam da budur:
Peşin hüküm değil, sağduyu.
Taraftarlık değil, mesuliyet.
Gösteri değil, adalet.
Çünkü adalet; sadece mahkeme salonlarında değil, toplumun vicdanında da tecelli etmek zorundadır.
