Bir Şampiyonlukta Tıkanan Gemlik, Depremde Nasıl Nefes Alacak?
Galatasaray’ın 26. şampiyonluğu Gemlik’te coşkuyla kutlandı.
Sarı kırmızı bayraklar dalgalandı, kornalar çaldı, gençler sokaklara döküldü. İstiklal Caddesi, İskele Meydanı, Orhangazi Caddesi derken Gemlik’in ana damarları bir anda kilitlendi. Trafik saatlerce açılmadı. Araçlar ilerleyemedi, yayalar sıkıştı, kent adeta nefessiz kaldı.
Elbette kimsenin sevincine lafımız yok.
Bir takım şampiyon olmuş, taraftarı da bunu kutlamış. Bu, memleketin en doğal reflekslerinden biridir. Ama mesele Galatasaray değil. Mesele kutlama da değil. Mesele şu: Bir şampiyonluk kutlamasında bile kilitlenen Gemlik, büyük bir afet anında ne yapacak?
Asıl soru budur.
Bugün konvoyla kapanan yollar, yarın enkazla kapanırsa ne olacak?
Bugün korna sesinden ilerleyemeyen ambulans, yarın can çekişen bir insanın yanına nasıl ulaşacak?
Bugün İskele Meydanı’nda, Orhangazi Caddesi’nde, İstiklal Caddesi’nde trafik saatlerce açılmıyorsa, olası büyük Gemlik depreminde bu kentin giriş çıkışları nasıl açık tutulacak?
Gemlik, deprem riskiyle yaşayan bir ilçe.
Bunu bilmeyen yok. Marmara’nın gerçeği ortada. İstanbul depremi konuşuluyor, Gemlik depremi konuşuluyor, fay hatları konuşuluyor, uzmanlar uyarıyor. Ama biz hâlâ “Allah korusun” cümlesinin arkasına sığınıp yaşıyoruz.
Allah elbette korusun.
Ama belediye ne yapacak?
Kaymakamlık ne yapacak?
AFAD planı nerede?
Alternatif yollar nerede?
Toplanma alanları nerede?
Acil durumda hangi cadde boş tutulacak?
Hangi noktalar lojistik merkez olacak?
Hangi mahalle nereye yürüyecek?
Vatandaş bunu biliyor mu?
Bilmiyor.
Çünkü anlatılmıyor. Çünkü gösterilmiyor. Çünkü tatbikat dediğimiz şey çoğu zaman okul bahçesinde birkaç dakikalık siren sesinden ibaret kalıyor. Oysa Gemlik’in meselesi çok daha ciddi.
Gemlik’in girişleri belli, çıkışları belli, ana arterleri belli. İlçenin omurgası birkaç caddeye sıkışmış durumda. O caddeler kapandığında sadece trafik değil, hayat duruyor. Bir gecelik kutlama bunu hepimize gösterdi.
Kabul edelim: Gemlik’in şehir planı afet aklıyla kurulmuş bir plan değil.
Nüfus artıyor. Araç sayısı artıyor. Binalar yükseliyor. Sahil doluyor. Meydanlar kalabalıklaşıyor. Ama toplanma alanları hâlâ kısıtlı, yollar hâlâ dar, trafik yönetimi hâlâ günübirlik.
Sonra da büyük deprem ihtimali konuşulunca herkesin yüzü düşüyor.
Düşmesin mi?
Bir şampiyonluk gecesinde kent kilitleniyorsa, deprem sabahı bu kenti kim çözecek?
İşte bu yüzden Gemlik’in meselesi sadece asfalt meselesi değildir. Bu mesele, yaşam hakkı meselesidir. Bu mesele, belediye meclisi gündeminin en üst sırasına konulması gereken bir meseledir. Bu mesele, “sonra bakarız” denilemeyecek kadar ağırdır.
Gemlik bugün yaşayan bir ilçe gibi görünüyor olabilir.
Ama plansızlıkla, ihmalle, dar yollarla, yetersiz toplanma alanlarıyla, kilitlenen giriş çıkışlarla Gemlik aslında her gün kendi felaket senaryosunu prova ediyor.
Üstelik bunu bazen bir kutlama gecesinde, bazen yağmurda, bazen pazar trafiğinde, bazen de sıradan bir akşamüstü bize açık açık gösteriyor.
Görmek isteyene ders çok.
Yetkililere çağrım nettir:
Gemlik’in afet ulaşım planı kamuoyuyla paylaşılmalıdır. Alternatif tahliye yolları belirlenmelidir. Toplanma alanları artırılmalı ve tabelalarla görünür hale getirilmelidir. Ana arterlerde acil durum koridorları oluşturulmalıdır. Vatandaş hangi mahallede nereye gideceğini bilmelidir. Bu kentte ambulansın, itfaiyenin, arama kurtarma ekiplerinin hangi güzergahtan ilerleyeceği kâğıt üzerinde değil, sahada belli olmalıdır.
Çünkü deprem olduğunda kimse basın açıklaması okumayacak.
Kimse mazeret dinlemeyecek.
Kimse “trafik yoğundu” cümlesiyle teselli bulmayacak.
Gemlik’in artık kutlamalardan, kalabalıklardan, tıkanan yollardan ders çıkarması gerekiyor.
Bugün mesele şampiyonluk kutlamasıydı.
Yarın mesele hayat olabilir.
